2026 жылғы 4 ақпанда Астана қаласында «Қазақстан заңгерлер одағы» республикалық қоғамдық бірлестігінің ұйымдастыруымен Қазақстан Республикасы жаңа Конституциясы жобасының сараптамалық талқылауы өтті.
Іс-шараға заңгерлер қауымдастығының, мемлекеттік органдардың, судьялар корпусының, нотариат пен жеке сот орындаушылардың, ғылыми қауымдастықтың, заң консультанттары палаталарының, сондай-ақ «Respublica» саяси партиясының өкілдері және Қазақстан заңгерлер одағының Астана, Алматы және Шымкент қалаларындағы, Ақмола, Ақтөбе, Атырау, Абай, Шығыс Қазақстан, Жамбыл, Жетісу, Қарағанды, Қостанай, Қызылорда, Маңғыстау, Солтүстік Қазақстан, Павлодар және Түркістан облыстарындағы өңірлік филиалдарының өкілдері қатысты.
Кездесуді заңгерлер одағының атқарушы директоры Арғын Искакбеков жүргізді.
Негізгі баяндаманы Конституциялық комиссияның мүшесі, Заңгерлер одағының төрағасы және Республикалық заң консультанттары алқасының төрағасы Серік Ақылбай жасады.
Өз сөзінде Серік Ақылбай жаңа Конституция жобасы жекелеген түзетулердің жиынтығы ғана емес, қоғамның заманауи сұраныстары мен мемлекеттің дамуындағы стратегиялық бағдарларды бейнелейтін Негізгі заңның тұжырымдамалық тұрғыдан жаңартылған үлгісі екенін атап өтті. Адам құқықтары мен бостандықтары блогын күшейтуге, оларды мемлекеттік саясаттың басты басымдығы ретінде бекітуге, сондай-ақ оларды қорғаудың қосымша құқықтық кепілдіктерін қалыптастыруға ерекше назар аударылды.
Жобада алғаш рет азаматтардың цифрлық кеңістіктегі құқықтарын қорғау, оның ішінде дербес деректерді қорғау мәселелері бекітілетіні атап өтілді. Сонымен қатар, білім беру, ғылым, мәдениет және инновацияларды дамыту мемлекеттік саясаттың негізгі бағыты әрі адами капиталды дамытудың іргетасы ретінде айқындалады.
Сондай-ақ қағидатты ережелердің қатарында мемлекеттің және білім беру жүйесінің зайырлы сипатын растау, қоғамдық келісімді нығайту, әділеттілік, заңдылық және құқықтық тәртіп конституциялық құндылықтарын бекіту көзделген.
Сараптамалық ұстанымдарды бейінді институттардың басшылары мен өкілдері ұсынды. Олардың қатарында Республикалық нотариаттық палата төрағасы, Қазақстан Республикасы Судьялар одағының төрағасы, Жеке сот орындаушыларының Республикалық палатасы өкілдері, саяси партиялардың өкілдері, сондай-ақ Қазақстан заңгерлер одағының Жетісу, Ақмола және Маңғыстау облыстарындағы өңірлік құрылымдарының басшылары болды.
Қатысушылар билік тармақтарының өзара іс-қимылының тиімділігін арттыруға, азаматтардың құқықтарын қорғаудың конституциялық тетіктерін жетілдіруге, сондай-ақ заманауи сын-қатерлерді ескере отырып құқықтық жүйені жаңғыртуға бағытталған институционалдық өзгерістерді талқылады.
Талқылау қорытындысы бойынша кәсіби қауымдастық жаңа Конституция жобасының тұжырымдамалық тәсілдерін жалпы қолдап, оны одан әрі жетілдіру үшін ұсыныстар жолдауға дайын екенін білдірді.
Юридическое сообщество Казахстана обсудило проект новой Конституции
4 февраля 2026 года в г. Астане состоялось экспертное обсуждение проекта новой Конституции Республики Казахстан, организованное Республиканским общественным объединением «Казахстанский союз юристов».
Мероприятие объединило представителей юридического сообщества, государственных органов, судейского корпуса, нотариата, частных судебных исполнителей, научных кругов, палат юридических консультантов и политической партии «Respublica», а также региональных филиалов Союза юристов в городах Астане, Алматы и Шымкенте, Акмолинской, Актюбинской, Атырауской, области Абай, Восточно-Казахстанской, Жамбылской, Жетісуской, Карагандинской, Костанайской, Кызылординской, Мангистауской, Северо-Казахстанской, Павлодарской и Туркестанской областях.
Модератором встречи выступил исполнительный директор Союза юристов Аргын Искакбеков.
С основным докладом выступил член Конституционной комиссии, председатель Союза юристов и председатель Республиканской коллегии юридических консультантов Серік Ақылбай.
В своём выступлении он подчеркнул, что проект новой Конституции представляет собой не просто совокупность поправок, а концептуально обновлённую модель Основного закона, отражающую современные общественные запросы и стратегические ориентиры развития государства. Особое внимание было уделено усилению блока прав и свобод человека, закреплению их в качестве главного приоритета государственной политики, а также формированию дополнительных правовых гарантий их защиты.
Отмечено, что в проекте впервые закрепляются вопросы защиты прав граждан в цифровом пространстве, включая защиту персональных данных, а развитие образования, науки, культуры и инноваций определяется как ключевое направление государственной политики и основа развития человеческого капитала.
В числе принципиальных положений также обозначены подтверждение светского характера государства и системы образования, укрепление общественного согласия и конституционных ценностей справедливости, законности и правопорядка.
Экспертные позиции представили руководители и представители профильных институтов, в том числе председатель Республиканской нотариальной палаты Республики Казахстан, председатель Союза судей Республики Казахстан, представители Республиканской палаты частных судебных исполнителей, политических партий, а также руководители региональных структур Союза юристов Жетісуской, Акмолинской и Мангистауской областей.
Участники обсудили институциональные изменения, направленные на повышение эффективности взаимодействия ветвей власти, совершенствование конституционных механизмов защиты прав граждан и модернизацию правовой системы с учётом современных вызовов.
По итогам обсуждения профессиональное сообщество в целом поддержало концептуальные подходы проекта новой Конституции и выразило готовность направить предложения для его дальнейшей доработки.
